B L O G

Wat betekent de wettelijke Onderhoudsplicht voor partners bij uit elkaar gaan?

mediationenscheiding.nl-wat houdt onderhoudsplicht-alimentatie in?
Geschreven door: Jan
Jan is jurist en psycholoog. Werkzaam als relatietherapeut - mediator - scheidingsspecialist. Gespecialiseerd in het voorkomen en oplossen van vechtscheidingen.
30 mei 2022

Wat betekent de wettelijke Onderhoudsplicht voor partners bij uit elkaar gaan?

De Onderhoudsplicht (onderhoudsverplichting) is één van de meer gevoelige onderwerpen die jij en je ex-partner dienen te behandelen in het scheidingsconvenant (scheidingscontract). Wat houdt deze onderhoudsplicht precies in, voor wie geldt dit en waarop moet je letten wanneer je de alimentatieregelingen bespreekt?

Wat is de Onderhoudsplicht?

Je verantwoordelijkheid voor je ex-partner en kinderen stopt financieel gezien niet bij het einde van je relatie. Ook na bijvoorbeeld een echtscheiding blijf je volgens de wet verplicht om financieel voor je ex-partner en kinderen te zorgen. Jij hebt een onderhoudsverplichting ten aanzien van je partner en samen delen jullie een onderhoudsplicht ten aanzien van jullie kinderen. De wetgever heeft die plicht opgenomen in het Burgerlijk Wetboek. De afgesproken onderhoudsverplichtingen maken integraal deel uit van de scheidingsovereenkomst.

Eigen woning bij scheiding: hoe zit dat met de eigenwoningregeling van de Belastingdienst?

Wanneer geldt de onderhoudsplicht?

Niet elke scheiding lokt onderhoudsverplichtingen uit. Vooraf gaat altijd een vorm van geregistreerd partnerschap. Meestal is dit een huwelijk maar de plicht kan ook gelden voor officieel samenwonenden. In het eerste geval is het eventuele huwelijkscontract niet belangrijk: de onderhoudsplicht wordt hier bij wet opgelegd en is dus verplicht.
In het tweede geval hangen de verplichtingen wel af van het samenlevingscontract. Zonder een samenlevingsovereenkomst ben je elkaar niets verplicht. Geldige onderhoudsverplichtingen moeten in het contract staan.

Kinderalimentatie

De grote uitzondering op deze basisregels is het kind. Ouders en stiefouders hebben altijd een onderhoudsplicht ten aanzien van hun (stief-)kinderen. Dit geldt ongeacht hun burgerlijke stand.

Let op: als je niet gehuwd bent geweest of geen geregistreerd partnerschap hebt gehad en je wilt als moeder kinderalimentatie ontvangen, is het van belang dat de vader het kind heeft erkend. Dan is hij wettelijk de vader en dus alimentatieplichtig. Je moet de alimentatie nog wel door de rechter laten vaststellen. Als de biologische vader je kind niet heeft erkend dan kun je zijn onderhoudsplicht laten vaststellen door de rechter.
Alleen samenwonen met of zonder samenlevingscontract is dus niet voldoende. Een belangrijk verschil met een huwelijk of geregistreerd partnerschap is dan ook dat een kind in die gevallen niet apart erkend hoeft te worden.

De financiële regeling met betrekking tot deze onderhoudsplicht heet kinderalimentatie.
Deze alimentatie beslaat 2 perioden, afhankelijk van de leeftijd van het kind: tot 18 jaar en tussen 18 en 21 jaar. In de eerste fase sta je als ouder in voor “opvoeding en verzorging”, in de tweede voor “levensonderhoud en studie”. Het voornaamste verschil is dat het meerderjarige kind het alimentatiegeld rechtstreeks op de eigen rekening ontvangt — tenzij het met een andere regeling instemt.

Hoogte alimentatiebijdrage

Wat jouw alimentatiebijdrage is, hangt af van veel factoren. Wijzigt de (financiële) situatie van een ouder, dan kan de regeling hieraan ook altijd worden aangepast. Grofweg betalen ouders naar draagkracht, maar ook de behoeften van het kind en de zorgregelingen spelen een rol.

Zo hebben kinderen bijvoorbeeld het recht om hun levensstandaard en -gewoonten van vóór de scheiding te behouden. Deze afspraken worden vastgelegd in het zogenaamde ouderschapsplan; een verplicht onderdeel van het scheidingsconvenant.

Partneralimentatie

De onderhoudsplicht van ex-partners ten aanzien van elkaar wordt grotendeels geregeld met de partneralimentatie.
Wanneer je ex-partner zelf niet rond kan komen, zul je waarschijnlijk dus partneralimentatie moeten betalen. Daarbij wordt rekening gehouden met de leefstijl in de periode van het huwelijk. Ook wanneer je ex-partner zelf wel een inkomen heeft, kan het dus zijn dat je partneralimentatie moet betalen, omdat jouw inkomen significant hoger is.

Wanneer je niet gehuwd bent geweest of geen geregistreerd partnerschap hebt gehad, is partneralimentatie alleen verplicht als je hierover afspraken hebt gemaakt in een samenlevingscontract. Als je hebt samengewoond zonder samenlevingscontract, is er geen verplichting tot partneralimentatie.

Mogelijk hebben jullie afspraken over de onderhoudsplicht / partneralimentatie al vooraf gemaakt, in het huwelijks- of samenlevingscontract. Met ‘huwelijks’ voorwaarden. Is dat niet het geval, dan zijn er 2 mogelijkheden:

  1. Hebben jij en je ex-partner een goede verstandhouding, dan kun je de alimentatie in onderling overleg bepalen.
    …..
  2. Worden de tegenstrijdigheden te groot, dan zal de rechter beslissen op basis van een officiële “TREMA-gebaseerde draagkrachtberekening” gemaakt door een erkend scheidingsspecialist (zoals mediationenscheiding.nl).
    In deze berekening ondersteunt de draagkrachtigste partner de minder draagkrachtige partner. Hij of zij draagt bij aan het levensonderhoud van de tegenpartij. Die steun hoeft niet (louter) financieel te zijn; je kunt alimentatie ook in natura betalen. Zo kun je je partner bijvoorbeeld een huis schenken of diens huurgeld betalen.

Ondanks het verplichte karakter van alimentatie kun je samen met je ex-partner afwijkende afspraken maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de hoogte en de duur van de alimentatie. Het is dan van belang dat je je goed laat adviseren en de afspraken duidelijk vastlegt in een ouderschapsplan of convenant. Indien er onvoldoende draagkracht is, zal de kinderalimentatie altijd voorrang hebben op de partneralimentatie.

mediationenscheiding.nl-onderhoudsplicht-kinderalimentatie en partneralimentatie

Wanneer verandert de partneralimentatie?

In alle gevallen geldt dat ook partneralimentatie gewijzigd kan worden door de omstandigheden. Raak je bijvoorbeeld je baan kwijt of ga je met pensioen, dan wijzigt je financiële draagkracht en zal dit de draagkrachtberekening beïnvloeden. Je kunt dan vragen om de alimentatieregeling te herzien of eventueel zelfs te stoppen. Dit gebeurt in onderling overleg indien mogelijk, met behulp van de mediator of voor de rechter indien nodig.

In tegenstelling tot kinderalimentatie is partneralimentatie overigens geen verplichting. Zo kan de draagkrachtberekening uitkomen op een nulresultaat; of kun je gewoon onderling beslissen om geen partnerregeling te treffen.

Wanneer stopt de onderhoudsplicht?

De duur van de onderhoudsplicht is afhankelijk van je situatie. Heeft je ex-partner bijvoorbeeld wel een behoefte aan je bijdrage in de kosten van haar levensonderhoud? Het is bovendien mogelijk om hier in overleg eigen afspraken over te maken. Doe je dat niet, dan geldt een aantal wetsregels.

In deze regels ligt een breuklijn op 1 januari 2020. Men onderscheidt namelijk echtscheidingen voor en na 2020. Ben je gescheiden voor 2020, dan duurt de periode van partneralimentatie in principe 12 jaar. Uitzonderingen worden daarbij gemaakt voor kinderloze huwelijken van minder dan 5 jaar lang. Hier duurt de alimentatieperiode zo lang als het huwelijk duurde.

Ben je gescheiden na 2020, dan is de alimentatieperiode gelijk aan de helft van de huwelijkstijd en duurt hij maximaal 5 jaar. Uitzonderingen worden gemaakt voor huwelijken met kinderen onder de 12 jaar en huwelijken met een duurtijd van meer dan 15 jaar. In het eerste geval stopt de partneralimentatie als het jongste kind 12 wordt. In het tweede geval kijkt men naar je leeftijd. Ben je 50 of ouder, dan duurt de partneralimentatie 10 jaar. Ga je binnen de 10 jaar met pensioen, dan duurt de alimentatie tot op het moment dat je AOW start.

Wettelijke termijnen verstrijken

Partneralimentatie stopt sowieso wanneer deze wettelijke termijnen verstrijken. Daarnaast zijn er 3 gevallen van voortijdige stopzetting:

  1. wanneer de ontvanger draagkrachtig genoeg wordt ;
    …..
  2. wanneer een van de partners overlijdt;
    …….
  3. en wanneer de ontvanger trouwt of samenwoont met een andere partner.

Bij kinderalimentatie, tot slot, stopt je financiële verantwoordelijkheid wanneer je kind 21 wordt. Hierop zijn 2 uitzonderingen:

  1. wanneer je als ouder beslist om je kind langer te ondersteunen;
    …..
  2. of wanneer de 21-jarige kan aantonen nog steeds behoeftig te zijn.

Is je 18-jarige kind financieel onafhankelijk? Dan kun je in onderling overleg beslissen om de alimentatie vroegtijdig stop te zetten.

Alimentatie is maatwerk

Het maken van een officiële TREMA-alimentatieberekening voor kinderalimentatie en/of partneralimentatie zoals de rechtbanken maken, is werk voor speciaal opgeleide financiële scheidingsspecialisten. Wij gebruiken voor deze berekeningen dezelfde software als de rechtbanken gebruiken en hebben ook dezelfde gebruikersopleidingen gevolgd. Hierdoor zijn er nooit discussies over onze berekeningen.

Juridische creativiteit is noodzakelijk

Om onze cliënten goed te kunnen adviseren over hun wensen ten aanzien van de kinderalimentatie en de partneralimentatie, is een diepgaande financiële, fiscale en juridische kennis vereist. Wij hebben dat. Daarmee lukt het in alle gevallen om creatieve oplossingen aan te dragen voor de specifieke wensen van stellen die gaan scheiden. Bijvoorbeeld voor ondernemers die hun ex-partner moeten uitkopen en daarbij de continuïteit van hun bedrijf dreigen te verliezen. Als je in spreektaal je wensen ten aanzien van alimentatie aan ons voorlegt, kunnen wij dat financieel, fiscaal en juridisch beoordelen en een passende oplossing aanbieden die aan alle eisen voldoet en ook door de rechtbank en fiscus wordt aanvaard. Ook deze werkzaamheden zijn inbegrepen in ons all-in vaste prijs scheidingspakket.

Wil je hier meer over weten, neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend en gratis adviesgesprek.

Neem gerust contact met ons op!

Wil je meer weten over relaties, mediation, scheiden en kinderen?
Of heb je vragen? Bel of whatsapp ons dan via 06 2128 0000 of 030 205 6666 of neem contact met ons op via ons contactformulier.

Gratis en vrijblijvende adviesafspraak:

Wil je een vrijblijvende en gratis eerste afspraak maken? Met direct advies, afgestemd op jouw eigen specifieke situatie? Bel of whatsapp dan met 06 2128 0000 of 030 205 6666 voor een afspraak.

Telefonisch of videobellen dagelijks Vragenuurtje:

Gratis elke dag een vragenuurtje over relatieproblemen of echtscheiding.
Klik HIER voor meer informatie.

Meer artikelen in de categorie Alimentatie:

Lees HIER meer artikelen in de categorie Alimentatie.

Wil je meer lezen over relaties, mediation of scheiden? Schrijf je hier dan in voor onze Nieuwsbrief. Dan blijf je helemaal uptodate.

5 + 5 =

De laatste 12 artikelen uit ons blog:

Open chat
Kan ik je helpen?
Hallo, kan ik je helpen?
Heb je een vraag of wil je een afspraak maken?
Ik help je graag.